Lezing Tom Herrenberg: De (juridische) grenzen van het publieke debat

Leestijd: 2 minuten

Zaterdag 25 april 2020 hebben we bij de AJV onze eerste online activiteit gehouden. Door de coronacrisis waren ook wij genoodzaakt een alternatief te zoeken voor onze ledenbijeenkomsten. Dat is gelukt, mede dankzij de OU die het mogelijk maakte om gebruik te maken van de Virtuele Klas-voorziening (Collaborate). Mr. Tom Herrenberg, was bereid om samen met ons zijn lezing om te zetten in een webinar. De discussie na afloop was er niet minder levendig om. Wat we wel moesten missen was de gezamenlijke lunch na afloop, het moment waarop we als leden elkaar weer even spreken en de gastspreker nog wat vragen kunnen stellen.

Tom Herrenberg is universitair docent Staatsrecht en Rechtstheorie aan de Open Universiteit. Daar geeft hij les in de cursussen Schrijven over Grondrechten, Constitutionele rechtsvergelijking, en Recht in Context. In 2016 was hij ‘Visiting Researcher’ bij de Universiteit van Oxford. Zijn artikel in het Nederlands Juristenblad Van Nashville tot Staphorst: Over homoseksualiteit, genderidentiteit, en de uitingsvrijheid van orthodoxe gelovigen gaat over de ‘Nashville-verklaring.’ Onlangs is de bundel De grenzen van het publieke debat: Over verdraagzaamheid en de vrijheid van meningsuiting in de democratische samenleving bij uitgeverij Boom juridisch uitgebracht. Eerder stelde hij met Paul Cliteur de bundel The Fall and Rise of Blasphemy Law samen. Over de uitspraak door de rechtbank in de tweede Wilders-zaak schreef hij dit blog voor het Columbia Journal of European Law.

Waarom is de vrijheid van meningsuiting zo belangrijk in een democratie? Hoe is deze vrijheid beperkt in Nederland?

Tijdens deze lezing ging Tom aan de hand van twee actuele casussen (de ‘Nashville-verklaring’ en de uitspraak ‘Minder! Minder!’ van Geert Wilders) in op het belang van de vrijheid van meningsuiting voor een democratische samenleving. In vogelvlucht nam hij ons mee in de geschiedenis van dit grondrecht, beginnend bij de Franse overheersing. Ook heeft hij uitgebreid stilgestaan bij de door de Nederlandse rechter toegepaste ‘drie stappen-toets’ (1. Is een uiting op zichzelf beschouwd beledigend? 2. Neemt de context het beledigende karakter weg? 3. Is de uiting onnodig grievend?) en de vraag beantwoord tot welke conclusie de toetsing bij de twee casussen heeft geleid.

Het was een geslaagde lezing, zeker voor herhaling vatbaar.