Op zaterdag 12 maart mochten we weer een interessante gastspreker verwelkomen op het studiecentrum in Amsterdam. Aan het publiek – zowel ter plaatse als virtueel aanwezig – gaf Diederik Ruiter, mede-eigenaar wat hij zelf omschrijft “een kleine trust in het Rotterdamse” een inkijkje in de wereld van dit voor velen van ons toch betrekkelijk onbekend fenomeen. Want ja, we lezen allemaal wel eens in de krant over brievenbusfirma’s of meer recent over de Russische oligarchen die gebruik maken van de Nederlandse trustkantoren, maar een trust nu precies inhoudt? De uitleg van Diederik Ruiter was dan ook zeer welkom.
Na het wegnemen van een aantal hardnekkige vooroordelen (Nee, een trustkantoor heeft niets te maken met het Angelsaksische concept Trust), gaf hij ons een beeld van wat trustdiensten inhouden. Kort samengevat: management-, juridische en financiële dienstverlening aan vennootschappen van derden. Met als groot voordeel dat het mogelijk wordt voor buitenlandse ondernemers om hun vennootschap deels via Nederland te structureren. Redenen daarvoor zijn er genoeg. Van de immense hoeveelheid handelsverdragen en een gunstig belastingklimaat tot de stabiliteit van de Nederlandse overheid en de alom aanwezige mogelijkheden om in het Engels zaken te doen en – bij het Commercial Court in Amsterdam – zelfs in het Engels te procederen. Daarbij staat lang niet altijd vermogensbeheer centraal. Zo heeft het kantoor van Ruiter ook een aantal Britse kantoren in portefeuille die gebruik maken van de trust om zo ook na de Brexit onder de regulerende werking van EU-verdragen te vallen.
Uiteraard besteedde Ruiter ook aandacht aan wat hij omschrijft als “de creatieve geesten of cowboys die de randen op zoeken”, bijvoorbeeld om belastingheffing te ontwijken of om illegaal verkregen vermogen buiten de greep van de overheid te houden. De Wet Toezicht Trust doet een poging dit te reguleren, onder meer door middel van een verplichte vergunning. Voor een groot deel met succes, aldus de Ruiter. Echt slechte trustkantoren bestaan er in zijn opinie in Nederland niet meer.
Er is echter ook een keerzijde. Van trustkantoren wordt namelijk meer verwacht dan handelen binnen de grenzen van de wet; er wordt – door politiek, maatschappij, maar ook door de toezichthouder– een beroep gedaan op hun moreel kompas. En daar plaatst Ruiter toch wat kanttekeningen bij. Want wie bepaalt wat het Noorden is op het moreel kompas? Het gevolg: rechtsonzekerheid voor trustkantoren. Bovendien wordt van trustkantoren verwacht dat zij hun potentiële klanten streng gaan screenen, wat druk legt op de klantrelatie nog voordat deze goed en wel is opgebouwd. Diederik Ruiter waarschuwt dan ook voor het waterbedeffect ten gevolge van de strenge regulering: de klanten en het bijbehorende kapitaal vluchten weg naar naar landen waar de grip van de overheid aanzienlijk minder sterk is.
Zijn pleidooi is dan ook: regulering is noodzakelijk, maar bij voorkeur op Europees of internationaal niveau, met oog voor redelijke privacy-behoeften van klanten en zonder dusver door te slaan dat de klanten hard weglopen en hun heil zoeken bij illegaal opererende cowboys.
