Terugblik studiereis Luxemburg

Leestijd: 11 minuten
De groepsfoto in het Hof van Justitie van de EU.

Na bijna een jaar voorbereiding was het dan eindelijk zover: de studiereis naar Luxemburg! Met 22 deelnemers reisden we van 13 tot en met 15 mei 2024 met het alumnigenootschap af naar Luxemburg om een bezoek te brengen aan het Hof van Justitie van de Europese Unie en het Europees Openbaar Ministerie. Deze studiereis was een lang gekoesterde wens en meteen een mooi moment om het 40-jarig bestaan van de Open Universiteit te vieren.

Voorbereiding
Op zondagavond kwam de reiscommissie, bestaande uit Mark, Ruth, Annet en Marjolein, al bij elkaar in Utrecht om de laatste zaken door te spreken. Veel mensen weten dit niet, maar het organiseren van zo’n studiereis heeft veel voeten in de aarde en kost veel tijd en veel energie. Je moet de instituten regelen, sprekers, de financiën voor elkaar krijgen, het vervoer van en naar de locaties organiseren, en niet onbelangrijk, uiteindelijk ook voldoende deelnemers bij elkaar zien te krijgen. Het is dan ook uniek en bijzonder dat deze studiereis op deze wijze tot stand is gekomen en met behulp van de Open Universiteit mogelijk is gemaakt. Maar niets was gelukt zonder de inzet van onze reiscommissie die vanaf dag 1 druk bezig zijn geweest om dit allemaal mogelijk te maken.

De reiscommissie (v.l.n.r. Mark Achterbergh, Marjolein Buijssen, Ruth Sajet en Annet Krijgsman)

DAG 1 - De heenreis naar Luxemburg

Inchecken
Om 08:30 uur verzamelden alle deelnemers zich in het hart van Utrecht om op te stappen op de bus voor de reis richting Luxemburg. Annet en Marjolein checkten alle deelnemers in en gaven hen een mooie OU 40 jaar tas met daarin diverse goodies, zoals een notitieblokje, een pen en het programmaboekje. Na het vertrek werden alle deelnemers geïnstrueerd door onze Ruth met alle wetenswaardigheden voor de komende dagen.

Marjolein en Annet in actie tijdens het inchecken van de deelnemers.
De goodiebag die alle deelnemers hebben meegekregen.
Ruth spreekt in de bus alle deelnemers toe.

De Luxemburg Quiz
Na de eerste pitstop en een aantal uurtjes verder, was het tijd voor de Luxemburg quiz. Tien vragen over wetenswaardigheden over Luxemburg. Uiteindelijk is onze kersverse meester in de rechten Conny Jonkman als winnaar uit de bus gekomen. Koningin Wilhelmina hielp haar naar de overwinning. Zij won de befaamde Alumni Celebration Champagnefles!

Hier deden alle deelnemers nog mee met de Luxemburg quiz.
Meester Conny Jonkman was de winnaar van de Luxemburg quiz.

Tijdens de quiz werd de orde nog even verstoord in de bus door een verstekeling. Er was tijdens de eerste pauze namelijk een wesp naar binnen geslopen. Gelukkig kwam ons hoofd Orde en Handhaving Mark direct in actie en wist de indringer snel in de kladden te pakken. Later is de wesp in vrijheid gesteld.

De wesp werd door Mark vakkundig in voorlopige hechtenis gesteld. Vanwege privacyredenen zijn er geen foto’s van de wesp gepubliceerd.

On the road college door Professor Sap
Geen studiereis van het alumnigenootschap zonder een speciaal college van onze professor Jan Willem Sap. Dit keer nam hij ons mee in de geschiedenis van Europa en welke rol het Romeinse rijk, de Arabieren en de Franken daarin hebben gespeeld. De spreektaal van het Hof van Justitie is Frans en met het vertrek van de Britten uit de EU, is Frankrijk nog de enige serieuze atoommacht binnen de EU. Je zou daarom, aldus Sap, kunnen stellen dat Frankrijk het centrum is van de veiligheid in het moderne Europa. Oh en ze leveren de nieuwe duikboten aan Nederland, want ze maken goede duikboten.

Legendarische beelden: prof. Sap in actie tijdens zijn ‘on the road college’ over Europa.

Aankomst in Luxemburg: stadswandeling
Om 14:40 uur kwamen we aan op onze locatie: Luxemburg! Onze thuisbasis voor de komende drie dagen is Grand Hôtel Victor Hugo. Nadat alle deelnemers zich hebben kunnen settelen in hun eigen kamer, verzamelden alle deelnemers zich in de lobby om zich klaar te maken voor de stadswandeling door Luxemburg. Hieronder een compilatie van foto’s. 

Welkomsdiner
Na de enerverende stadswandeling door het historische Luxemburg, was het tijd voor het welkomsdiner. We gingen eten bij El Barrio Restaurante y Tapas Bar. Na het diner ging iedereen voldaan naar het hotel en op tijd naar bed. Morgen wordt namelijk een lange dag!

DAG 2 - Hof van Justitie van de EU

Na een goede nachtrust, was de ploeg klaar voor het eerste echte bezoek: het Hof van Justitie van de Europese Unie. Het Hof is de rechtsprekende instantie van de Europese Unie en ziet in samenwerking met de rechtelijke instanties van de lidstaten op de uniforme toepassing en uitlegging van het recht van de Unie. 

Het Hof van Justitie van de EU is een enorm complex, waarbij twee goudkleurige torens (voornamelijk) worden gebruikt door het enorme team aan vertalers die alle documenten in de 24 officiële talen van de EU vertalen.
Alle vlaggen van de (27) lidstaten van de EU.
De passage die alle gebouwen van het Hof met elkaar verbind.

Briefing van hoorzitting zaak C-339/22
Nadat we allemaal door de security waren gegaan, werden wij door mevrouw Vanovermeire gebriefd over de zaak BSH Hausgeräte t. Electrolux (C-339/22). De kern van het conflict tussen partijen was de competentievraag of een rechter uit een EU lidstaat ook mocht oordelen over een in Turkije uitgegeven octrooi. En of de uitspraak in Zweden ook werking zou hebben op octrooien in andere EU lidstaten. De kern was het Verdrag van Brussel I bis.

Voor de briefing pakten Lex en Veto nog snel de kans om alle deelnemers toe te spreken.
Mevrouw V. Vanovermeire, Legal Secretary, chambers of Judge Spineanu-Matei, President of chamber, brieft ons over de hoorzitting in zaak C-339/22.

Hoorzitting zaak C-339/22
De hoorzitting vond plaats in de grote goudkleurige zittingszaal en werd voorgezeten door de Grand Chamber. Maar liefst 15 rechters van elk een andere lidstaat zaten voor.  Bij het Hof mag elke lidstaat in een van de officiële talen van de EU spreken. In dit geval kwamen onder andere Engels, Frans, Duits en Zweeds voorbij. Een enorm team van vertalers waren aan weerszijden van de prachtige zittingszaal opgelijnd om alle vertalingen live te doen. Nadat de partijen bun pleidooi hadden gehouden, hadden diverse rechters nog wat vragen. Ook de Advocaat-Generaal kwam nog aan het woord en werd in de mogelijkheid gesteld om vragen te stellen. Op 11 juli 2024 komt de advocaat generaal met zijn conclusie.

De grote zittingszaal van het Hof van Justitie van de Europese Unie.
De deelnemers zijn klaar voor de hoorzitting!
Nog een selfie voordat de hoorzitting begint.
De Nederlandse vertalers zijn er klaar voor.

Rondleiding
Na een lange hoorzitting, kregen we van onze guide een mooie rondleiding in het gebouw. Uiteraard was dat een mooi moment voor wat leuke groepsfoto’s.

De groepsfoto voor de vlaggen van de EU lidstaten.
De Nederlandse vlag moest natuurlijk nog even op de foto.
Een groepsfoto voor de ingang van de grote zittingszaal.
Een groepsfoto in de grote zittingszaal kon natuurlijk ook niet ontbreken.
De reiscommissie poseert in de grote zittingszaal.

Presentatie over het Hof
Dhr. Van der Jeught nam ons na de lunch mee over het doen en laten van het Hof. Het Hof behandelt ongeveer 700 zaken per jaar, waarvan minstens 60 % prejudiciële vragen.  Zo werd vertelt dat het Hof evolueert van een louter economisch Hof naar een Hof dat steeds meer te maken krijgt met constitutionele vraagstukken. Zo werd de aanhangige zaak Malta t. Commissie over het wel of niet verstrekken van de ‘gouden paspoorten’ besproken. Kan het Hof hierover oordelen, aangezien nationaliteit een nationale aangelegenheid is? Ook vertelde hij over zijn promotie over de talen in de EU. Waarom moet je Frans spreken, terwijl het Engels steeds meer de leidende taal wordt? Hij heeft een boek geschreven, die volgend jaar een nieuwe druk krijgt, maar nog steeds te krijgen is: ‘EU Language Law’ (ISBN 9789089521729).

Dhr. Van der Jeught, press officer, Communication Diractorate, spreekt de groep deelnemers met veel enthousiasme toe.
De deelnemers luisteren met veel interesse naar de diverse sprekers.

Presentatie over het Gerecht
Het Hof van Justitie van de Europese Unie omvat twee rechterlijke instanties: het Hof van Justitie en het Gerecht. Mw. Cardoso Ferreira nam ons mee in de geschiedenis en functie van het Gerecht. Het Gerecht bestaat uit twee rechters per lidstaat. Zij worden benoemd voor zes jaar en kunnen worden herbenoemd. Zij kiezen uit hun midden voor drie jaar hun president. De rechters oefenen hun taak volkomen onafhankelijk en onpartijdig uit. In tegenstelling tot het Hof beschikt het Gerecht niet over permanente advocaten-generaal. Lees hier meer over het Gerecht.

Mw. Cardoso Ferreira, référendaire, Chambers of dhr. Van der Woude, President of the General Court.

Presentatie over de prejudiciële procedure
De prejudiciële procedure werd gepresenteerd door mw. Lamote. Zo werd stilgestaan bij het juridisch kader van het Hof. En de Nederlandse rechter wordt als mondig gezien, want 5,21% van de prejudiciële vragen komt uit Nederland. De zaken zijn ook niet contentieus; de aangedragen partijen zijn meer een gids voor de vraag en geen inhoudelijke procespartij.

Mw. Lamote, administrator, Registry of the Court.

En daarmee kwam het bezoek aan het Hof tot een einde. Alle deelnemers waren vrij om de avond zelf nader in te vullen.

DAG 3 - Europees Openbaar ministerie

Dag 3 stond in het teken van het bezoek aan het Europees Openbaar Ministerie (EOM of EPPO). Het EOM is een onafhankelijk parket van de Europese Unie. Sinds 1 juni 2021 is het EOM actief binnen de Europese Unie met 23 lidstaten, waaronder Nederland. Het EOM is er om criminaliteit die ingaat tegen de financiële belangen van de EU op te sporen en te vervolgen.

De ingang van het European Public Prosecutor's Office (EPPO)
De vlaggen van de 22 aangesloten EU-lidstaten. Inmiddels is Polen ook toegetreden en is het aantal EU-lidstaten naar 23 gestegen.
Hoe spoor je EU burgers aan om fraude met EU-geld te melden? Juist. Met nep geld als flyer 😉

Na een lekkere bak koffie, werden we ontvangen door Atalia Sosnowska van het EOM. Na de introductie, nam dhr. Florin-Razvan Radu, principal legal officer, ons mee in de opbouw, de taken en de verantwoordelijkheden van het EOM. Zo nam hij ons mee in de geschiedenis, waarbij de eerste stappen richting een Europees OM in 1997 werd gezet. Op 1 juni 2021 startte het EOM officieel. Lees hier meer over het EOM.

Mw. Atalia Sosnowska van het EOM was onze fantastische gastvrouw.
Dhr. Florin-Razvan Radu, principal legal officer.
De misdrijven die door het EOM worden onderzocht zijn nog beperkt, maar worden steeds verder uitgebreid.

Inmiddels zijn er 23 lidstaten lid geworden van het EOM. De deelname van Polen aan het EOM werd bevestigd door COM-besluit (EU) 2024/807 van 29 februari 2024.

Het totaal aantal gedelegeerde openbare aanklagers in de lidstaten is op dit moment 149, waarvan 3 uit Nederland. Polen wordt actief zodra ze hun Public Procecutor hebben aangewezen. Daarmee zal het aantal gedelegeerde aanklagers met meer dan 20 toenemen.
Ook bij het EPPO konden Lex en Veto zich niet inhouden om even het podium te pakken.
De deelnemers op de foto met Lex en Veto.

Na de presentatie kwam de Nederlandse aanklager mr. Miranda de Meijer naar onze presentatie voor een Q&A. Met beeldige voorbeelden wist zij haar functie en dat van het EOM goed uit te leggen. Na de Q&A was er uiteraard tijd voor een leuke groepsfoto.

mr. Miranda de Meijer, openbaar aanklager van de EU (namens Nederland).
Terugblik studiereis Luxemburg
De groep poseert samen met mr. Miranda de Meijer, de openbaar aanklager EU namens Nederland.

Terugreis
Na het inspirerende bezoek aan het EOM was het tijd om ons klaar te maken voor de terugreis. Tijdens de terugreis werden we niet alleen door professor Sap verrast met weer een mooi ‘on the road’ college met een perspectief op het continent Europa, ook mr. dr. Derk Venema wist onze deelnemers te verrassen met een andere kijk op hoe Luxemburg eigenlijk niet werd geannexeerd in de Tweede Wereld oorlog, maar dat zij een andere rol hadden met de Duitsers. 

Klaar voor de terugreis. Het was een intensieve reis. Zelfs de terugreis was een feestje!
Veto heeft vele indrukken opgedaan en was lekker vroeg onder de wol gekropen.

Het was een waardevol, leerzaam en bijzonder gezellig bezoek aan Luxemburg. De organisatie kijkt terug op een fantastische reis naar een van de plaatsen waar Recht en Democratie bij elkaar komt. 

Mark, Ruth, Annet & Marjolein
Commissie Alumnigenootschap & reiscommissie

Volg het alumnigenootschap op social media: