AJV-leden bezetten donderdag 27 maart bijna de hele publieke tribune van de militaire kamer in het Paleis van Justitie in Arnhem. Gedurende 4,5 uur passeerden zes zaken de revue, waarin de militaire politierechter meteen uitspraak deed.
Na een veiligheidscontrole op meegenomen bezittingen gingen we het gebouw binnen voor de zitting van de militaire politierechter. Vooraf was weinig te herkennen van een militaire situatie, totdat we een dame in uniform zagen. Zij bleek de scribent te zijn, die verslag deed voor de militaire organisatie voor de arbeidsrechtelijke, civiele kant van de zaken die op de rol stonden. In de zittingszaal verschenen de meeste verdachten ook in uniform.
Troosten
De zittingen waren bijzonder interessant, gedurende 4,5 uur kregen we bijvoorbeeld te maken met een geval van aanranding volgens artikel 140 van het Wetboek van militair strafrecht. Zowel de officier van justitie als de advocaat en de rechter legden uit dat het begrip ‘aanranding’ een ruimere lading heeft dan in het dagelijks spraakgebruik. Seksueel grensoverschrijdend gedrag is geen bestanddeel van dit artikel. Het ging in dit geval om een militair (destijds bijna gepensioneerd, hoog in rang, man) die een collega (veel jonger, lager in rang, vrouw) wilde troosten door een arm om haar schouder te leggen en haar een kus op de kruin te geven. Dit leverde een veroordeling tot een boete en immateriële schadevergoeding op.
Litteken
Een andere zaak betrof een plaatsvervangend commandant die tijdens het uitgaan op Curaçao een kopstoot uitdeelde aan een andere kroegbezoeker, die daar onder andere een litteken aan overhield. Ook rijden onder invloed van drank of drugs passeerde de revue, soms met heftige privédetails. Militairen die over de schreef gaan, worden altijd door de militaire kamer berecht, ook als het strafbare feit niets met hun werk te maken heeft.
Ontslagen
Vaak was er veel support door hun leidinggevenden om ze te behouden voor het leger. We kregen uitleg over de 20/40/1000-regel: krijgt een militair meer dan 20 uur gevangenisstraf of 40 uur taakstraf of 1000 euro strafbeschikkingsboete, dan was het voorheen zonder meer einde carrière bij defensie. Deze regel wordt inmiddels minder strikt toegepast met meer oog voor de omstandigheden van het geval. Bij drugsbezit geldt nog steeds de strenge lijn. Dat merkte je ook, een keer zat een ex-militair in de verdachtenbank: hij was inmiddels ontslagen.
Direct uitspraak
De procedurele gang van zaken was iedere keer hetzelfde. Eerst uitgebreid onderzoek ter zitting door de rechter, daarna verklaringen en soms een benadeelde partij. Vervolgens de officier met de eis, de advocaat met een minder of meer uitgebreid pleidooi, het laatste woord voor de verdachte en daarna direct uitspraak van de rechter. Dat deed zij heel sociaal en kundig, waarbij zij rekening hield met de persoonlijke en werksituatie. Allen werden veroordeeld tot geldbedragen of taakstraffen . Vervolgens deelde de rechter mee dat ‘ze konden gaan’ en bleven wij over samen met griffier en griffier in opleiding met de scribbent, rechter en officier.
Vragen stellen
Het meest bijzondere vonden we de persoonlijke aandacht van de rechter, officier van justitie en scribent voor ons als bezoekers. Na iedere zaak werd ons gevraagd wat we ervan vonden en konden wij onze vragen stellen. Wat een onverwachte bonus! Zij vonden het leuk, kregen nooit (geïnteresseerd) publiek en ook de Open Universiteit vonden ze belangrijk. Dat bleek ook uit het feit dat we nog een half uur konden napraten toen de zittingen waren afgelopen.
Borrel
Omdat het geheel wat langer duurde dan aangekondigd, waren enkele van ons helaas al vertrokken en gingen we met de helft van de groep om 17:45 richting de geplande borrel. Enthousiast werd er nagepraat en geconcludeerd dat we dit regelmatige moeten doen, bijvoorbeeld jaarlijks.
Tot binnenkort bij de lezing over militaire strafrecht. Aanmelden voor deze lezing kan nog.
