Prof. dr. Janine Janssen, hoogleraar Criminologie en Rechtsantropologie, gaf op 12 mei bij de AJV een webinar over de rol van jongeren bij eergerelateerd geweld. Tussen de 20 en 25 leden luisterden aandachtig naar de lezing en stelden hun vragen. Dit verslag bevat een aantal bijzonderheden die ons zijn opgevallen.
Waar komt het eergerelateerd geweld vandaan?
In verschillende landen waar weinig mensen wonen, kunnen familiebanden erg belangrijk zijn. Een familie betreft niet een gezin maar een reeks van gezinnen. Zij zijn erg afhankelijk van elkaar, omdat er weinig voorzieningen zijn in dunbevolkte gebieden. Zo is er ook vaak geen overheid in de buurt, die wet- en regelgeving handhaven. Als één van de leden gedrag vertoont wat niet overeenkomt met de normen en waarden, wordt hun eer aangetast. Zelfs slachtoffers van seksueel geweld worden gezien als personen die de eer van de familieband schaden. Binnen deze familiebanden kan men ervoor kiezen om diegene te straffen en te verbannen uit de familie. In het meest extreme is dat moord.
Wie zijn de slachtoffers?
Vaak zijn het daders die slachtoffers kennen. Het aantal dodelijke slachtoffers bij eergerelateerd geweld zijn vaker man dan vrouw. De afgelopen 10 jaar waren 66 moorden op mannen en 55 op vrouwen. Slachtoffers van eergerelateerd geweld zijn er al vanaf de tweede wereldoorlog bijvoorbeeld in Spanje en Portugal. Het gaat dus niet voornamelijk om Islamitische gezinnen uit Turkije of Marokko.
Wat is de rol van jongeren?
Jongeren kunnen slachtoffer zijn omdat zij bijvoorbeeld geen maagd meer zijn voor het huwelijk. Ook kunnen zij de rol van ‘dader’ op zich nemen. Zo moeten jongens letten op het gedrag van hun oudere zussen en wordt hen gevraagd om in te grijpen als hun oudere zus ongewenst gedrag vertoont.
Wat kan de overheid betekenen voor slachtoffers?
Bij huiselijk geweld wordt vaak de dader uit het gezin gehaald. Bij eergerelateerd geweld is dat moeilijk omdat meerdere personen dader kunnen zijn. Bij eergerelateerd geweld is er sprake van een groepsconflict. Naast het opleggen van straffen bij daders, kan de overheid ervoor kiezen om het slachtoffer uit de familie te halen. Vaak zijn slachtoffers al verbannen uit de familie, maar willen zij toch graag terugkeren.
Informatie over Janine Janssen
Publicaties zijn o.a. te vinden op https://research.ou.nl/en/persons/janine-janssen-2
Het rapport ‘focus op eer’ waar Janine over sprak tijdens het webinar, is hier te vinden.
Janine geeft op 3 juni een lezing in Heerlen. Wil je die bijwonen meld je dan aan via deze link.
Wil je meer weten over Janine Janssen lees dan dit bericht op de website van de OU.
