Themaochtend over femicide: academische kennis met een persoonlijk tintje

Leestijd: 5 minuten

Een terugblik op een interactieve bijeenkomst over femicide, geweld tegen vrouwen en de juridische mogelijkheden om dit aan te pakken.

Het Studiecentrum Open Universiteit Utrecht  opende haar deuren voor de AJV , die daar een bijzondere themaochtend over femicide organiseerde. Tijdens deze interactieve bijeenkomst deelden Ina Brouwer en Janine Janssen hun kennis en ervaring met studenten Rechtswetenschappen . Er was volop ruimte voor academische verdieping, juridische vragen en persoonlijke verhalen. Juist die combinatie maakte de ochtend bijzonder.

Een ochtend die het organiseren waard was

Al vroeg in de ochtend reisden de deelnemers af naar Utrecht. Eén van hen was zelfs al rond vijf uur vertrokken! Ondanks de nodige tegenslagen in het openbaar vervoer was iedereen op tijd aanwezig en kon het programma iets na tienen beginnen.

Ik (Lea Luijten van de AJV) opende de bijeenkomst. Ik vertelde dat het oorspronkelijke idee voor deze themaochtend afkomstig was van een van de studenten. De organisatie verliep niet altijd even soepel. Op een gegeven moment twijfelde ik dan ook of de bijeenkomst wel door moest gaan. Op advies van mijn medebestuursleden besloot ik toch om door te zetten. Terugkijkend was dat een beslissing waar ik geen spijt van heb. Ik vertelde ook waarom dit onderwerp mij zo raakt. Tijdens mijn heb ik mij vaak verbaasd over de verschillen tussen mannen en vrouwen. Dat vrouwen zelfs van het leven worden beroofd omdat ze vrouw zijn, vind ik een ernstig maatschappelijk probleem. Voor mij was dat een belangrijke reden om deze ochtend te organiseren. Met de kennis en inzichten die de deelnemers tijdens de bijeenkomst zouden opdoen, kunnen zij mogelijk ook zelf bijdragen aan het herkennen, voorkomen en aanpakken van femicide.

Ina Brouwer: van de Tweede Kamer naar de advocatuur

De eerste spreker was Ina Brouwer . Zij nam de aanwezigen mee in haar persoonlijke en professionele geschiedenis. Ze vertelde over haar studententijd, haar keuze voor de studie rechten en haar ervaringen als lid van de Tweede Kamer. Daarbij kwamen ook de verschillen tussen mannen en vrouwen in die periode aan bod. Na haar politieke carrière werd Ina gevraagd om directeur Emancipatie te worden bij het ministerie van Sociale Zaken. In 2014 werd zij opnieuw beëdigd als advocaat. Sinds kort is zij ook voorzitter van het Women’s Right Collective. In de loop der jaren heeft Ina nog veel meer gedaan. Wie benieuwd is naar haar veelzijdige loopbaan, kan een kijkje nemen op haar LinkedIn-pagina . Voor de aanwezigen was het bijzonder om niet alleen kennis te maken met Ina Brouwer als deskundige, maar ook een inkijkje te krijgen in de persoon achter haar indrukwekkende loopbaan. Haar persoonlijke ervaringen vormden een mooie brug naar het inhoudelijke deel van haar verhaal.

Bangalijsten: wat zijn de juridische mogelijkheden?

Ina ging vervolgens in op het onderwerp bangalijsten. Wat betekent het voor vrouwen wanneer hun naam op zo’n lijst verschijnt? Welke gevolgen kan dit hebben voor hun persoonlijke leven en gevoel van veiligheid? En welke juridische mogelijkheden zijn er om dit gedrag te stoppen en de verantwoordelijken aan te spreken? Aan de hand van deze vragen liet Ina zien hoe groot de impact van dergelijke lijsten kan zijn en welke rol het recht kan spelen bij het beschermen van slachtoffers en het aanpakken van daders. De lezing kreeg een interactief karakter toen Ina de juridische aspecten verder toelichtte en vragen aan de aanwezigen stelde. Er ontstond een levendige uitwisseling. Aan de belangstelling te merken, had Ina haar verhaal met gemak nog een uur kunnen voortzetten. Toch was het tijd om het woord te geven aan de volgende spreker.

Janine Janssen: femicide begrijpen en herkennen

Ook Janine Janssen  begon haar verhaal met een persoonlijk tintje. Wie is Janine eigenlijk en hoe komt het dat zij maar liefst drie functies combineert? Janine is lector Geweld in Afhankelijkheidsrelaties bij Avans Hogeschool en de Politieacademie, hoogleraar Criminologie & Rechtsantropologie aan de Open Universiteit en hoofd onderzoek van het Landelijk Expertise Centrum Eer Gerelateerd Geweld. Tijdens deze ochtend leerden we haar kennen als een toegankelijke en bevlogen vrouw die zich vanuit verschillende invalshoeken inzet om femicide, huiselijk geweld en stalking te onderzoeken en aan te pakken. Haar brede kennis en werkervaring maakte duidelijk hoe belangrijk het is om geweld vanuit zowel een wetenschappelijk als een maatschappelijk perspectief te bekijken.

Wat verstaan we eigenlijk onder femicide?

Vervolgens nam Janine de aanwezigen mee in het begrip femicide. Is dat wel de juiste term? Hoe zit het met de cijfers? Deze vragen leidden tot interessante inzichten. We ontdekten dat er maar liefst acht verschillende situaties worden onderscheiden waarin sprake kan zijn van femicide. Daarmee werd duidelijk dat femicide geen eenduidig begrip is en dat het belangrijk is om verschillende omstandigheden en achtergronden te herkennen. Ook huiselijk geweld en stalking kreeg uitgebreid aandacht. Het kan een belangrijk waarschuwingssignaal zijn en verdient daarom serieuze aandacht. Het herkennen van signalen en het tijdig onderkennen van risico’s kunnen van groot belang zijn bij het voorkomen van ernstig geweld.

Ruimte voor persoonlijke verhalen

Wat deze lezing extra bijzonder maakte, was de openheid in de zaal. Janine vertelde niet alleen over haar onderzoek maar ook over situaties in haar eigen omgeving. Een aantal deelnemers voelde zich vrij genoeg om kort iets te vertellen over hun situatie Daardoor kreeg het onderwerp een heel persoonlijke dimensie. Femicide, huiselijk geweld en stalking bleven niet beperkt tot cijfers, definities en juridische vraagstukken, maar werden verbonden met de ervaringen van mensen. Het was een waardevol moment waarop duidelijk werd hoe belangrijk het is om naar elkaar te luisteren, ervaringen serieus te nemen en met elkaar in gesprek te blijven.

Een waardevolle afsluiting

Na afloop van de lezingen was er gelegenheid om boeken van Ina Brouwer en Janine Janssen aan te schaffen. Beide auteurs namen de tijd om hun boeken te signeren en met de aanwezigen in gesprek te gaan.

Themaochtend over femicide: academische kennis met een persoonlijk tintje

Voor de afwezigen

Kon jij er niet bij zijn en wil je meer weten over de onderwerpen die tijdens de themaochtend aan bod kwamen? Dan kun je via onderstaande links de boeken aanschaffen.

Klik, deel, verneder, verwoest – Ina Brouwer  Een boek over online geweld, de impact van digitale vernedering en de gevolgen voor vrouwen.

De prijs van het vuur – Janine Janssen  Een verdere kennismaking met het werk en de inzichten van Janine Janssen op het gebied van geweld en veiligheid.